Жүруге арналған құралдар
Балдақ және жүруге арналған тіреуіштерді таңдау кезінде нені ескеру қажет
Жүруге арналған құралдар кімдерге қажет
Жүру — көптеген бұлшықеттер мен буындардың жұмысын талап ететін күрделі биомеханикалық процесс, сондықтан бұл қабілетті игеру үлкен күшті қажет етеді.
ЖБА диагнозы бар бала өз бетінше жүре алса да, бұлшықет тонусының төмендігі мен тез шаршағыштыққа байланысты оған қосымша көмек керек болуы мүмкін. Мұндай кезде балдақтар немесе жүру тіреуіштері көмекке келеді. Сондай-ақ, тіреуіштерді бала біреудің көмегімен тұруды үйренген соң ғана пайдалануға болады.
Жүруге арналған ТОҚ-ты кімдерге қолдануға болмайды:
Мойын, арқа немесе іш бұлшықеттері әлсіз, басы мен денесін тік ұстай алмайтын балаларға;
Ұршық буындары қатты қисайған балаларға, себебі жүру кезінде бұл буындарға ауырлық күші түседі;
Аяқ буындарының қозғалысы шектелген (контрактурасы бар) балаларға.
Жүру тіреуіштерін пайдаланбас бұрын міндетті түрде ортопед дәрігермен және ТОҚ маманымен кеңесу қажет.
Жүруге арналған ТОҚ түрлері
Тірек балдақтар өз бетінше жүре алатын, бірақ көмекке мұқтаж балаларға тағайындалады. Балдақтар жүрісті орнықты етуге және серуендеу қашықтығын ұзартуға көмектеседі. Баланы қолдау деңгейіне және қажетті тірек ауданына байланысты бір балдақты немесе екі балдақты (екі қолға) пайдалануға болады.
Олардың пішіндері мен өлшемдері әртүрлі болуы мүмкін. Көбінесе олар аяқты дұрыс қалыпта ұстау үшін қолданылады — жамбас, тізе астына қойылады, аяқ арасына орналастырылады және т.б. Сондай-ақ шағын білікшелерді бел тұсына да қоюға болады.
Дөңгелекті тіреуіштер мен роллаторлар. Бұл — алға итеріп жүруге арналған, екі немесе төрт дөңгелегі бар тірек құралы. Олардың тежегіші, кері сырғудан қорғайтын тетігі, отырып демалатын орны мен зат салатын себеті болуы мүмкін.
Денені қосымша ұстап тұратын (қолдайтын) жүру тіреуіштері, соның ішінде балалар милық салдануы (БМС) бар балаларға арналған түрлері қозғалыс кезінде барынша сенімді көмек береді. Олар жамбас пен кеудені бекіткіштер, білек тіреуіштері, табан бекіткіштері және абдуктор сияқты көптеген қосымша бөлшектермен жабдықталуы мүмкін. Тіреуіштер алдыңғы немесе артқы жағынан сүйенетіндей болып бөлінеді, ал оның түрі баланың денсаулығына байланысты таңдалады.
Қадам басу дағдысын дамытуға арналған тренажер — баланың антропометриялық деректеріне байланысты жеке таңдалатын және дәл баптауды қажет ететін күрделі құрылғы. Ол жақтаумен жалғанған, кеуде және жамбас тіректері бар экзоскелеттен тұрады. Аяқтар арнайы тартқыштар арқылы қозғалысқа келеді. Бұл құралды физикалық тұрғыдан әлсіз балаларға да тағайындауға болады, себебі экзоскелет салмақтың негізгі бөлігін өзіне алады — бірақ баланы өз бетінше тік ұстау бәрібір міндетті. Өте маңызды: бұл ТОҚ-ты сатып алмас бұрын маманмен кеңесу қажет, себебі оны тағайындаудың көптеген ерекшеліктері бар.
Приказ Министерства труда и социальной защиты РФ от 05.03.2021 № 106н «Об утверждении перечня показаний и противопоказаний для обеспечения инвалидов техническими средствами реабилитации».